THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT

CHỮ NÔM

Xem video, ghi chép các thông tin
và hoàn thành phiếu học tập

- Định nghĩa chữ Nôm?
- Thời điểm hình thành ?
- Người đóng vai trò quan trọng trong quá trình
hình thành, phát triển của chữ Nôm,...?
- Mục đích của việc sáng tạo ra chữ Nôm?

Định nghĩa –Chữ Nôm là chữ viết cổ dùng để ghi âm tiếng Việt,
được cha ông ta sáng tạo dựa theo kí hiệu văn tự Hán.
Thời điểm -Khoảng thế kỉ X và được sử dụng để sáng tác văn học
hình thành từ khoảng thế kỉ X – XIII.
-Hàn Thuyên được cho là người có công đầu trong
Người đóng việc phát triển, phổ biến chữ Nôm.
vai trò quan - Nhiều tác giả đã sử dụng chữ Nôm trong sáng tác:
trọng
Nguyễn Trãi, Nguyễn Du, Hồ Xuân Hương, Nguyễn
Đình Chiểu, Nguyễn Khuyến,...
Mục đích -Tinh thần tự cường, tự tôn dân tộc. Chữ Nôm góp
của việc
phần quan trọng vào quá trình phát triển của nền văn
sáng tạo chữ
học và văn hoá dân tộc.
Nôm

*Chữ Nôm được cấu tạo theo hai
phương thức chính:

–Phương thức vay mượn: dùng chữ
Hán có sẵn để ghi âm tiết tiếng Việt
giống hoặc gần giống âm Hán Việt
của chữ Hán đó.
–Phương thức tự tạo: kết hợp kí hiệu
văn tự Hán với kí hiệu chỉnh âm để
tạo ra một chữ Nôm.

II. LUYỆN TẬP

Bài tập 1 Theo em, với việc sáng tạo chữ Nôm, ông
cha ta đã thể hiện những tư tưởng, khát vọng gì?

–Tư tưởng khẳng định sự tự chủ, tự cường của
dân tộc.
– Khát vọng xây dựng nền văn học tiếng Việt,
góp phần phát triển văn học, văn hoá dân tộc.

Bài tập 2: Các tác giả văn học trung đại
Việt Nam đã sử dụng chữ Nôm để sáng tạo
nhiều tác phẩm đặc sắc cho nền văn học
dân tộc. Hãy kể tên một số tác phẩm mà
em biết ?

Bài tập 2
–Thơ Nôm Đường luật: Quốc âm thi tập (Nguyễn Trãi); Tự
tình, Đề đền Sầm Nghi Đống,... (Hồ Xuân Hương); Thu
điếu, Thu ẩm, Thu vịnh,... (Nguyễn Khuyến).
–Ngâm khúc: Chinh phụ ngâm khúc (bản dịch của Đoàn
Thị Điểm (?), Cung oán ngâm khúc (Nguyễn Gia Thiều),...
–Truyện thơ Nôm: Truyện Kiều (Nguyễn Du), Sơ kính tân
trang (Phạm Thái), Truyện Lục Vân Tiên (Nguyễn Đình
Chiểu),...
–Văn tế: Văn tế thập loại chúng sinh (Nguyễn Du), Văn tế
nghĩa sĩ Cần Giuộc (Nguyễn Đình Chiểu),...

Bài tập 3: Em đọc Truyện Kiều thông qua
văn tự gì? Theo em, hiện nay Truyện Kiều
có cần được lưu truyền bằng hình thức
văn tự mà Nguyễn Du dùng để sáng tác
không? Vì sao?

Bài tập 3
Ngày nay, Truyện Kiều chủ yếu được lưu truyền
qua các văn bản chữ quốc ngữ vì đa số người
đọc không đọc được chữ Nôm. Tuy nhiên, việc
bảo tồn những VB Truyện Kiều bằng chữ Nôm
rất quan trọng, nó không chỉ phục vụ cho việc
nghiên cứu chữ Nôm mà còn đóng vai trò lưu
giữ giá trị văn hoá truyền thống dân tộc.

VỀ NHÀ
- Tìm hiểu them về chữ Nôm
- Soạn: Lục Vân Tiên đánh cướp, cứu Kiều
Nguyệt Nga